Finasteride is voor de meeste mannen geen gevaarlijk middel, maar het is ook geen middel zonder risico. De bijsluiter noemt seksuele bijwerkingen bij 0,1 tot 1 procent van de gebruikers, en waarschuwt dat stemmingswisselingen, depressie en suïcidaal gedrag kunnen voorkomen. Gecontroleerde studies met duizenden mannen vinden een kleine extra kans op erectieproblemen; voor psychische klachten laten meldingen een signaal zien dat grote vergelijkende studies tot nu toe niet bevestigen. Wie het gebruikt, hoort te weten waarop hij moet letten en wanneer hij moet stoppen.
Finasteride is voor de meeste mannen geen gevaarlijk middel, maar het is ook geen middel zonder risico. De Nederlandse bijsluiterinformatie noemt seksuele bijwerkingen bij 0,1 tot 1 procent van de gebruikers en waarschuwt dat stemmingswisselingen, depressie en suïcidaal gedrag kunnen voorkomen. Gecontroleerde studies met duizenden mannen meten een kleine extra kans op erectieproblemen. Voor psychische klachten is er een signaal uit meldingen dat grote vergelijkende studies tot nu toe niet bevestigen. Wie finasteride gebruikt, hoort te weten waarop hij let en wanneer hij stopt.
Wat zegt de Nederlandse bijsluiterinformatie over finasteride?
Het Farmacotherapeutisch Kompas, het naslagwerk dat Nederlandse artsen en apothekers gebruiken, is kort over de frequentie en lang over de waarschuwingen. Bij “Soms (0,1 tot 1%)” staan “verminderd libido, erectiestoornis, ejaculatiestoornis” en ook “stemmingswisselingen, depressieve stemming”. Zonder frequentie zijn gemeld: “hartkloppingen. Suïcidaal gedrag, angst.”
De waarschuwing over de psyche is expliciet: “Stemmingswisselingen, depressie en suïcidaal gedrag kunnen voorkomen.” De instructie aan de arts is even expliciet: “Controleer de patiënt hierop en staak de behandeling bij optreden van deze psychische symptomen.” Over de seksuele klachten staat er dat ze “ook na stoppen van de behandeling kunnen aanhouden”. Verder: “Borstkanker is gemeld bij mannen die finasteride gebruiken (ook de 1 mg)”, en de bloedwaarde PSA, die bij prostaatonderzoek wordt gebruikt, daalt tijdens gebruik, wat een arts moet weten als hij die waarde beoordeelt.
Finasteride is bovendien teratogeen. Het is daarom verboden voor vrouwen, en de tabletten “dienen niet te worden aangeraakt door vrouwen die zwanger zijn of zwanger kunnen worden”. De tablet moet heel worden doorgeslikt, “dus niet breken of fijnmalen”.
Wat meten de gecontroleerde studies?
De gecontroleerde studies meten vooral seksuele bijwerkingen, en die zijn beperkt maar echt. Mella en collega’s (2010) zetten 12 gerandomiseerde studies met in totaal 3.927 mannen op een rij. Zij vonden een relatieve kans op erectiestoornis van 2,22 ten opzichte van placebo. Dat klinkt groot, maar het absolute getal is klein: het “number needed to harm” was 82, dus per 82 mannen die finasteride gebruiken krijgt er 1 een erectieprobleem dat hij zonder het middel niet had gehad. Het aantal mannen dat door seksuele bijwerkingen met de studie stopte, was niet hoger dan bij placebo.
Een deel van de klachten komt bovendien door verwachting. Mondaini en collega’s (2007) gaven 107 mannen finasteride 5 mg, de prostaatdosis. De helft kreeg vooraf te horen dat seksuele bijwerkingen konden optreden, de andere helft niet. In de geïnformeerde groep meldde 43,6 procent seksuele klachten, in de niet-geïnformeerde groep 15,3 procent. Dat heet het nocebo-effect, en het laat zien dat eerlijk informeren en bang maken twee verschillende dingen zijn. Hoe groot het risico op libidoverlies precies is, staat uitgewerkt in Finasteride en libido.
| Bijwerking | Bijsluiterinformatie (Farmacotherapeutisch Kompas) | Wat de studies meten |
|---|---|---|
| Minder libido, erectie- of ejaculatiestoornis | Soms: 0,1 tot 1 procent; kan na stoppen aanhouden | Erectiestoornis 2,22 keer vaker dan placebo, 1 extra man per 82 (Mella 2010, 3.927 mannen); nocebo-effect aangetoond (Mondaini 2007) |
| Stemmingswisselingen, depressie | Soms: 0,1 tot 1 procent; behandeling staken bij psychische symptomen | Signaal in meldingen (Géniaux 2025); geen significant verhoogd risico in meta-analyse van 9 observationele studies (Fraenza 2026) |
| Suïcidaal gedrag, angst | Gemeld, frequentie onbekend | Suïcidaliteit in 40 procent van 40 Franse meldingen; geen significante associatie in de meta-analyse |
| Borstkanker bij mannen | Gemeld, ook bij 1 mg | Zeldzame meldingen, geen cijfer uit gecontroleerde studies |
| Vruchtbaarheid | Niet als bijwerking vermeld | Apart onderzocht; zie het artikel over finasteride en kinderwens hieronder |
| Schade aan ongeboren kind | Teratogeen; vrouwen mogen tabletten niet aanraken | Reden voor de contra-indicatie bij vrouwen |
Hoe zit het met depressie en suïcidale gedachten?
Hier lopen meldingen en vergelijkende studies uiteen, en dat is precies waarom de bijsluiter waarschuwt. Géniaux en Laroche (2025) analyseerden de Franse nationale bijwerkingendatabase en vonden 40 meldingen van depressieve klachten of suïcidaliteit bij mannen die finasteride 1 mg tegen haaruitval gebruikten, zonder gelijktijdige seksuele klachten. De mediane leeftijd was 31 jaar. In 40 procent van de gevallen ging het om suïcidale gedachten of een poging. Van de mannen die stopten, verbeterde 45,2 procent; bij tien onopgeloste gevallen hielden de klachten mediaan ruim 20 maanden aan. De auteurs pleiten voor “een grondige psychiatrische beoordeling op het moment van voorschrijven”.
Een meta-analyse van Fraenza en collega’s (2026) keek naar de andere kant: niet naar meldingen, maar naar studies die gebruikers met niet-gebruikers vergeleken. Negen observationele studies bij mannen met prostaatvergroting of erfelijke haaruitval leverden samen een hazard ratio van 1,07, zonder statistische significantie. Hun conclusie: geen significant verband, maar “gezien de zorgen van toezichthouders over suïcidale gedachten” blijft monitoring nodig.
Wat betekent dat voor jou? Dat het risico, als het bestaat, klein is in de totale groep, maar dat het voor de man die het treft ernstig kan zijn. Daarom hoort de check op stemming thuis in het gesprek met de arts vooraf, en hoort elke verandering in stemming tijdens het gebruik een reden te zijn om te stoppen en te overleggen.
Is de lotion veiliger dan de tablet?
De lotion brengt veel minder finasteride in het bloed, maar het is hetzelfde middel. In de registratiestudie van Piraccini en collega’s (2022), met 458 mannen over 24 weken in 45 Europese centra, was de hoogste concentratie finasteride in het bloedplasma bij de lotion meer dan 100 keer lager dan bij de tablet. DHT in het bloed daalde met 34,5 procent tegenover 55,6 procent bij de tablet. Het haaraantal nam intussen vergelijkbaar toe.
Minder in het bloed maakt bijwerkingen door het hele lichaam minder waarschijnlijk. Het maakt ze niet onmogelijk, en de waarschuwingen over stemming en over zwangere partners gelden ook voor de lotion. Wat dat in de praktijk betekent voor de keuze, staat in Finasteride smeren of slikken. Wie een kinderwens heeft, leest eerst Finasteride en kinderwens.
Wanneer stop je, en wat gebeurt er dan?
Je stopt bij elke verandering in stemming, bij seksuele klachten die je niet wilt dragen, en bij borstklachten, en je overlegt met de voorschrijver. Een checklist voor het gebruik:
- Voor de start: bespreek eerdere depressie, angst of suïcidale gedachten eerlijk met de arts. De Franse onderzoekers vonden dat de meeste mannen met klachten geen psychiatrische voorgeschiedenis hadden, dus ook zonder voorgeschiedenis blijf je alert.
- Eerste drie maanden: let op stemming, slaap en zin in seks. Schrijf veranderingen op met datum.
- Bij klachten: stop en bel. Niet eerst “nog even aankijken”. De bijsluiterinstructie is staken bij psychische symptomen.
- Bij een zwangere partner of kinderwens in huis: tabletten heel laten, niet laten aanraken, lotion niet op plekken die een ander aanraakt.
- Bijwerking melden: in Nederland kun je een bijwerking zelf melden bij Bijwerkingencentrum Lareb. Dat helpt om het beeld scherper te krijgen.
Stoppen betekent ook dat het effect op het haar verdwijnt. Het Farmacotherapeutisch Kompas: “Na staken van de behandeling is het effect na 9 tot 12 maanden verdwenen, daarom wordt continu gebruik aanbevolen.” Wat dat week voor week betekent, staat in Wat gebeurt er als je stopt met finasteride?. Wie wil weten hoe de medische routes in Nederland omgaan met dosis, begeleiding en de keuze tussen tablet en lotion, vindt ze naast elkaar in de vergelijking van de beste behandelingen.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komen seksuele bijwerkingen van finasteride voor?
Het Farmacotherapeutisch Kompas zet verminderd libido, erectiestoornis en ejaculatiestoornis bij soms, dat is 0,1 tot 1 procent. Een systematische review van 12 studies met 3.927 mannen vond een ruim verdubbelde kans op erectieproblemen, wat neerkomt op 1 extra man per 82 gebruikers.
Kan finasteride depressie of suïcidale gedachten geven?
De bijsluiter zegt dat stemmingswisselingen, depressie en suïcidaal gedrag kunnen voorkomen en dat de behandeling dan gestaakt moet worden. Meldingen bij bijwerkingencentra laten dat signaal zien; een meta-analyse van negen observationele studies vond geen statistisch significant verhoogd risico. Zekerheid is er dus niet, voorzichtigheid wel.
Gaan de bijwerkingen weg als je stopt?
Meestal wel, maar niet altijd. Het Farmacotherapeutisch Kompas schrijft dat klachten over libido, erectie en ejaculatie ook na stoppen kunnen aanhouden. In een Franse serie van 40 meldingen van depressieve klachten verbeterde 45 procent na stoppen.
Is topische finasteride veiliger dan de tablet?
De hoeveelheid finasteride in het bloed is bij de lotion meer dan 100 keer lager dan bij de tablet, en DHT in het bloed daalt minder. Dat maakt bijwerkingen door het hele lichaam minder waarschijnlijk, maar het middel is hetzelfde en de waarschuwingen gelden ook voor de lotion.
Mag mijn vriendin de tabletten aanraken?
Niet als zij zwanger is of zwanger kan worden. Finasteride is teratogeen, wat betekent dat het de ontwikkeling van een mannelijke ongeboren baby kan verstoren. Tabletten mogen daarom niet gebroken of fijngemaakt worden en niet door haar worden aangeraakt.
Bronnen
- Farmacotherapeutisch Kompas: finasteride (bij alopecia)
- Mella JM et al. (2010). Efficacy and safety of finasteride therapy for androgenetic alopecia: a systematic review. Arch Dermatol.
- Mondaini N et al. (2007). Finasteride 5 mg and sexual side effects: how many of these are related to a nocebo phenomenon? J Sex Med.
- Fraenza F et al. (2026). 5-alpha-reductase inhibitors and the risk of suicide and neuropsychiatric symptoms: a meta-analysis of observational studies. Front Urol.
- Géniaux H, Laroche ML (2025). Isolated depressive disorders and suicidality with finasteride use for androgenetic alopecia: a call for enhanced vigilance. Therapie.
- Piraccini BM et al. (2022). Efficacy and safety of topical finasteride spray solution for male androgenetic alopecia: a phase III, randomized, controlled clinical trial. J Eur Acad Dermatol Venereol.
