De Norwood-schaal deelt erfelijke haaruitval bij mannen in zeven stadia in, van een volle haarlijn tot alleen een krans. Wie rond zijn 30e haaruitval ziet, zit vaak in stadium 2 of 3: inhammen, soms met een dunne kruin. In een Amerikaanse studie had 16 procent van de mannen van 18 tot 29 jaar stadium 3 of verder, en 53 procent van de mannen van 40 tot 49.
De Norwood-schaal deelt erfelijke haaruitval bij mannen in zeven stadia in. Wie rond zijn 30e haaruitval ziet, zit vaak in stadium 2 of 3: de haarlijn is bij de slapen teruggeweken, soms met een dunner wordende kruin. Dat is geen uitzondering. In een studie onder mannen van 18 tot 49 jaar had 42 procent stadium 3 of verder.
Wat is de Norwood-schaal?
De Norwood-schaal is de standaard waarmee artsen beschrijven hoe ver erfelijke haaruitval (androgenetische alopecia) bij een man gevorderd is. De Amerikaanse arts O’Tar Norwood publiceerde de indeling in 1975. Hij baseerde hem op het patroon bij 1.000 mannen.
De schaal loopt van 1 tot 7. Hoe hoger het getal, hoe meer haar er weg is. De schaal beschrijft alleen het patroon. Hij zegt niets over de oorzaak en niets over hoe snel het gaat.
Wat houden de zeven stadia in?
Elk stadium beschrijft hoe ver de haarlijn is teruggeweken en hoe de kruin eruitziet.
| Stadium | Wat je ziet | Hoe je het merkt |
|---|---|---|
| 1 | Volle haarlijn, geen zichtbaar verlies | Niets |
| 2 | Lichte inhammen bij de slapen | Het voorhoofd lijkt iets hoger op foto’s |
| 3 | Diepe inhammen. Het eerste stadium dat als kaalheid telt | De kapper of een vriend zegt er iets over |
| 3 vertex | Inhammen plus een dunne plek op de kruin | Je ziet de kruin in een foto van achteren |
| 4 | Diepe inhammen en een kale kruin, met een band haar ertussen | De hoofdhuid schijnt door bij fel licht |
| 5 | De band tussen voorkant en kruin wordt smal en dun | Stylen verbergt het niet meer |
| 6 | Voorkant en kruin lopen in elkaar over | Alleen de zijkanten en achterkant zijn nog vol |
| 7 | Alleen een krans rond de zijkanten en het achterhoofd | De bovenkant is glad |
Norwood beschreef daarnaast een variant waarbij de haarlijn als geheel van voor naar achter schuift, zonder aparte kale kruin. Dat heet type A. Rhodes en collega’s (1998) vonden dat patroon bij 12 procent van de mannen in hun onderzoek.
Waar staan de meeste mannen rond hun 30e?
Een flink deel van de mannen van rond de 30 heeft al stadium 3 of verder. Rhodes en collega’s (1998) lieten een getrainde beoordelaar mannen van 18 tot 49 jaar indelen op de Norwood-schaal. Het ging om gezonde mannen uit de gewone bevolking, niet om patiënten van een kliniek.
De cijfers:
- Van alle mannen van 18 tot 49 jaar had 42 procent stadium 3 of verder.
- Bij mannen van 18 tot 29 jaar was dat 16 procent.
- Bij mannen van 40 tot 49 jaar was dat 53 procent.
Een man van 30 zit precies tussen die twee groepen in. Reken het om naar een vriendengroep van tien mannen van eind twintig: gemiddeld hebben er dan een of twee al diepe inhammen of een dunne kruin. In een groep van tien mannen van in de veertig zijn dat er ruim vijf.
De lichtere vormen tellen in die cijfers niet mee. Stadium 2, de eerste inhammen, komt dus nog vaker voor. De eerste auteur werkte bij een fabrikant van een middel tegen haaruitval. De indeling zelf gebeurde volgens de standaardschaal.
Ter vergelijking het eindpunt: volgens Thuisarts.nl heeft 8 op de 10 mannen van 70 jaar met kaal worden te maken.
Hoe bepaal je zelf je stadium?
Je bepaalt je stadium met drie foto’s en eerlijk licht. De spiegel is hier een slechte raadgever, omdat je jezelf elke dag ziet.
- Van voren. Kam of duw het haar naar achteren. Fotografeer de haarlijn recht van voren en schuin van beide kanten.
- Van boven. Houd de camera boven je hoofd, of laat iemand de foto maken.
- De kruin. Laat iemand van achteren een foto maken, bij daglicht.
Vergelijk daarna:
- Loopt de haarlijn bij de slapen recht of maakt hij een M-vorm? Een duidelijke M is stadium 2 of 3.
- Hoe diep zijn de inhammen? Lichte inhammen passen bij stadium 2, diepe inhammen bij stadium 3 of hoger.
- Zie je op de kruin hoofdhuid door het haar heen? Dan is het een vertex-vorm.
- Is het haar tussen voorkant en kruin nog even dik als op je achterhoofd?
Bewaar de foto’s. Maak over zes maanden dezelfde foto’s op dezelfde plek. Het verschil tussen die twee sets zegt meer dan het stadium van vandaag. De vroege signalen staan uitgewerkt in Wat zijn de eerste tekenen van kaal worden?.
Hoe snel schuif je op naar het volgende stadium?
Dat verschilt per man en is niet te voorspellen. Thuisarts.nl schrijft dat het kaal worden vaak jaren duurt. Het gaat meestal in golven: een periode waarin het zichtbaar minder wordt, dan een tijd waarin het stil lijkt te staan.
Twee dingen zijn wel bekend:
- Hoe jonger het begint, hoe verder het meestal komt. Stadium 3 op je 25e is een ander vooruitzicht dan stadium 3 op je 45e.
- Het stopt niet vanzelf. De oorzaak, de gevoeligheid van de haarwortel voor DHT (dihydrotestosteron), blijft bestaan.
Wie al op zijn 25e iets ziet, vindt meer in Kaal worden op je 25e.
Wat betekent je stadium voor wat nog kan?
Het stadium bepaalt hoeveel er nog te behouden valt. Bij erfelijke haaruitval krimpt de haarwortel stap voor stap. Whiting (2001) beschreef dat proces, miniaturisatie, als een geleidelijke overgang van dik haar naar donshaar. Zolang de haarwortel nog een haar maakt, hoe dun ook, is er iets te behouden. Een plek die helemaal glad is, komt niet terug.
Dat maakt de stadia ongelijk:
- Stadium 2 en 3. Het meeste haar staat er nog. Hier valt het meeste te behouden.
- Stadium 4 en 5. Een deel is weg. Wat er nog staat, vaak dun haar op de kruin en de band ertussen, is nog te behouden.
- Stadium 6 en 7. De bovenkant is grotendeels kaal. Medicijnen brengen dat niet terug.
Het Farmacotherapeutisch Kompas, het naslagwerk voor artsen en apothekers, noemt finasteride voor “vroege stadia van androgene alopecia” bij volwassen mannen tot en met 41 jaar. Stabilisatie van het haarverlies is volgens het Kompas te verwachten na 3 tot 6 maanden behandeling. Het doel is dus behouden, niet terugkrijgen. Zie ook Kan haar terugkomen na kaal worden?.
Op je 30e in stadium 2 of 3 zitten is dus geen reden voor paniek. Het is wel het moment waarop een keuze het meeste oplevert: niets doen en het accepteren, of iets doen terwijl er nog veel staat. Beide zijn geldig. Wat er mogelijk is, staat in de vergelijking van de 5 behandelingen.
Veelgestelde vragen
Is haaruitval op je 30e normaal?
Ja. In een studie onder mannen van 18 tot 49 jaar had 42 procent matige tot uitgebreide haaruitval. Bij mannen van 18 tot 29 jaar was dat 16 procent, bij mannen van 40 tot 49 jaar 53 procent.
Wat is de Norwood-schaal?
Een indeling in zeven stadia van erfelijke haaruitval bij mannen. O'Tar Norwood publiceerde hem in 1975 op basis van 1.000 mannen. Stadium 1 is een volle haarlijn, stadium 7 alleen nog een krans.
Hoe bepaal ik zelf mijn Norwood-stadium?
Maak foto's van voren, van boven en van de kruin, met het haar naar achteren. Vergelijk de haarlijn bij de slapen en de dichtheid op de kruin met de beschrijving per stadium.
Hoe snel ga je van het ene stadium naar het volgende?
Dat verschilt per man en is niet te voorspellen. Volgens Thuisarts.nl duurt kaal worden vaak jaren. Hoe jonger het begint, hoe verder het meestal komt.
Vanaf welk Norwood-stadium heeft behandelen nog zin?
Behandelen is gericht op behouden van wat er nog staat. Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt finasteride voor vroege stadia. Op plekken die helemaal kaal zijn, komt geen haar terug.
Bronnen
- Norwood OT (1975). Male pattern baldness: classification and incidence. South Med J 68(11):1359-1365.
- Rhodes T et al. (1998). Prevalence of male pattern hair loss in 18-49 year old men. Dermatol Surg 24(12):1330-1332.
- Whiting DA (2001). Possible mechanisms of miniaturization during androgenetic alopecia or pattern hair loss. J Am Acad Dermatol 45(3 Suppl):S81-86.
- Thuisarts.nl: Ik word kaal (man)
- Farmacotherapeutisch Kompas: finasteride (bij alopecia)
