Ja, in de meeste gevallen is het te stoppen of sterk te vertragen, zolang de haarzakjes nog werken. Je kapper ziet je kruin en achterhoofd elke zes weken van bovenaf, jij nooit. Daarom merkt hij het eerder. Erfelijke haaruitval (androgenetische alopecia) gaat langzaam, meestal jaren. Wat nu nog groeit, is te behouden. Wat al glad is, komt niet terug. De opmerking van je kapper is dus geen oordeel, maar een vroege waarschuwing.
Ja, in de meeste gevallen is het nog te stoppen of sterk te vertragen. De voorwaarde is dat de haarzakjes op de dunne plek nog werken, en dat is bij een eerste opmerking van de kapper bijna altijd zo. Erfelijke haaruitval (androgenetische alopecia) gaat langzaam. Je kapper heeft geen slecht nieuws gebracht. Hij heeft je een voorsprong gegeven die de meeste mannen niet krijgen.
Waarom ziet de kapper het eerder dan jij?
Je kapper kijkt elke zes tot acht weken van bovenaf naar je kruin, bij fel licht en met nat haar. Jij kijkt elke dag in een spiegel op ooghoogte, van voren, met droog en gekamd haar.
Erfelijke haaruitval begint meestal op twee plekken: de hoeken bij de slapen (inhammen) en de kruin. De kruin zie je zelf nooit zonder tweede spiegel. De kapper ziet hem bij elke knipbeurt. Bovendien ziet een kapper honderden hoofden per maand. Hij herkent het patroon.
Er is nog een reden. Je hersenen corrigeren wat je dagelijks ziet. Een verandering van een paar procent per jaar valt je niet op. Een buitenstaander die je om de zes weken ziet, merkt het wel.
Hoe weet je of het erfelijke haaruitval is?
Erfelijke haaruitval herken je aan het patroon, niet aan het aantal haren in de douche. Volgens Thuisarts.nl krijgt 8 op de 10 mannen van 70 er mee te maken, en bij veel mannen begint het tussen de 20 en 30.
Loop deze checklist door:
- Zit het bij de slapen, aan de haarlijn of op de kruin? Dat past bij erfelijke haaruitval.
- Blijven de achterkant en de zijkanten dik? Ook dat past.
- Zijn de haren op de dunne plek korter en fijner dan de rest? Dat is miniaturisatie, het kenmerk van erfelijke uitval.
- Is het geleidelijk gegaan, over maanden of jaren? Erfelijke uitval gaat langzaam.
- Zijn er kale, ronde plekken, jeuk, schilfers of plotseling veel uitval over het hele hoofd? Dan is het waarschijnlijk iets anders en hoort een huisarts ernaar te kijken.
Vier keer ja op de eerste vier vragen en nee op de vijfde: dan heeft je kapper waarschijnlijk gelijk.
In welk stadium zit je?
Artsen gebruiken de schaal van Norwood om erfelijke haaruitval bij mannen in te delen. Norwood beschreef die schaal in 1975 op basis van 1.000 mannen. Hij loopt van stadium 1 (geen uitval) tot stadium 7 (alleen nog een hoefijzer aan de zij- en achterkant).
| Stadium | Wat je ziet | Wat er nog te behouden is |
|---|---|---|
| Norwood 1 | Volle haarlijn, geen uitval | Alles; behandeling is nog niet nodig |
| Norwood 2 | Lichte inhammen bij de slapen | Vrijwel alles; het beste moment om te starten |
| Norwood 3 | Duidelijke inhammen, soms een dunnere kruin (3 vertex) | Het grootste deel; dunne haren kunnen weer dikker worden |
| Norwood 4 | Diepe inhammen en een kale plek op de kruin, gescheiden door een strook haar | De strook en de randen; gladde delen komen niet terug |
| Norwood 5 en 6 | Inhammen en kruin groeien naar elkaar toe | Wat nog dun staat; verdere uitval is te remmen |
| Norwood 7 | Hoefijzer | Alleen de kraag; behandeling heeft weinig zichtbaar effect |
Een opmerking van de kapper valt meestal in stadium 2 of 3. Dat is precies het stadium waarin behandeling het meeste oplevert, omdat de haarzakjes nog leven.
Is het nog te stoppen?
Ja, het proces is bij de meeste mannen te stoppen of sterk af te remmen, maar niet met alles wat in de drogist ligt.
Erfelijke haaruitval ontstaat doordat de haarzakjes gevoelig zijn voor het hormoon DHT (dihydrotestosteron). Elke haarcyclus wordt de groeifase korter en de haar dunner. Dat heet miniaturisatie. Whiting (2001) beschreef dat dit proces in een levend haarzakje binnen één haarcyclus omkeerbaar kan zijn. Een haarzakje dat gestopt is en waar de huid glad is, komt niet terug.
Er zijn twee soorten middelen met stevig bewijs:
- Finasteride remt de aanmaak van DHT en pakt daarmee de oorzaak aan. In de registratiestudies had na twee jaar 83 procent van de mannen op finasteride geen verdere uitval, tegen 28 procent op placebo (McClellan en Markham, 1999). Het middel is alleen op recept, als tablet of als oplossing voor de hoofdhuid.
- Minoxidil verlengt de groeifase en verbetert de doorbloeding. In de studie van Olsen en collega’s (2002) gaf 5 procent minoxidil na 48 weken meer haar dan placebo. Het remt DHT niet en is zonder recept te koop.
Thuisarts.nl vat het zo samen: “Het kaal worden duurt vaak jaren.” Dat is de kern. Je hebt tijd, maar de tijd werkt niet voor je.
Wat doe je deze week?
Doe dit in deze volgorde, het kost je een uur.
- Maak drie foto’s bij daglicht: van voren, van boven en van je kruin met een handspiegel of de camera van iemand anders.
- Zoek een foto van twee tot drie jaar geleden bij vergelijkbaar licht en leg ze naast elkaar.
- Bepaal je stadium met de tabel hierboven.
- Sla de fase van shampoo, olie en supplementen over. Thuisarts.nl is er duidelijk over: die helpen niet bij erfelijke haaruitval.
- Laat een arts meekijken. Dat kan via de huisarts, al noemt die het vaak cosmetisch, of via een Nederlandse online dienst met een BIG-geregistreerde arts. Kádeso Labs is daar een voorbeeld van, met een dermatoloog en professor die elke aanvraag beoordeelt. Vergelijk eerst de vijf behandelingen zodat je weet waar je over praat.
Lees verder
- Kaal worden op je 25e over hoeveel tijd je hebt.
- DHT en haaruitval uitgelegd over wat er in de haarwortel gebeurt.
- Helpt cafeïneshampoo tegen haaruitval? over het jaar dat je anders verliest.
- De 5 behandelingen vergeleken, van medisch tot natuurlijk.
Conclusie
Je kapper zag iets wat jij nog niet kon zien: een kruin die dunner wordt. Dat is erfelijke haaruitval in een vroeg stadium, en dat is het stadium waarin er het meest te behouden is. Maak de foto’s, bepaal je stadium en laat iemand met verstand van zaken beoordelen welke behandeling past. Wachten is de enige keuze die je niet kunt terugdraaien.
Veelgestelde vragen
Heeft mijn kapper gelijk of overdrijft hij?
Meestal heeft hij gelijk. Een kapper ziet honderden hoofden per maand van bovenaf en herkent een dunner wordende kruin eerder dan de eigenaar. Controleer het zelf met een foto van je kruin bij daglicht en vergelijk die met een foto van twee jaar geleden.
Hoe snel word ik kaal als het nu begint?
Dat verschilt per man. Thuisarts.nl schrijft dat het kaal worden vaak jaren duurt. Het gaat in golven, met periodes van snellere uitval en periodes van rust. Hoe jonger het begint, hoe verder het patroon later meestal komt.
Kan ik het zonder medicijnen stoppen?
Nee, niet bij erfelijke haaruitval. Shampoo, vitamines, olie en massage veranderen niets aan de gevoeligheid van je haarzakjes voor DHT (dihydrotestosteron). Alleen middelen die op DHT of op de groeifase ingrijpen hebben bewijs.
Wat moet ik als eerste doen?
Maak foto's van voren, van boven en van je kruin bij hetzelfde licht. Bepaal je stadium. Laat daarna een arts beoordelen of een behandeling bij je past. Hoe eerder je dat doet, hoe meer er te behouden is.
Wanneer is het te laat?
Een plek is pas echt verloren als de huid er glad is en er geen enkel donshaartje meer groeit. Zolang er dun haar staat, leeft het haarzakje en valt er iets te behouden.
Bronnen
- Thuisarts.nl: Ik word kaal (man)
- Norwood OT (1975). Male pattern baldness: classification and incidence. South Med J 68(11):1359-1365.
- McClellan KJ, Markham A (1999). Finasteride: a review of its use in male pattern hair loss. Drugs 57(1):111-126.
- Whiting DA (2001). Possible mechanisms of miniaturization during androgenetic alopecia or pattern hair loss. J Am Acad Dermatol 45(3 Suppl):S81-86.
- Olsen EA et al. (2002). A randomized clinical trial of 5% topical minoxidil versus 2% topical minoxidil and placebo in the treatment of androgenetic alopecia in men. JAAD 47(3):377-385.