Deels. Haar dat dunner en korter is geworden, kan met behandeling weer dikker worden, omdat het haarzakje nog leeft. Haar op een plek die al glad en kaal is, komt niet terug: daar is het haarzakje gestopt. Het realistische doel van elke behandeling tegen erfelijke haaruitval (androgenetische alopecia) is behoud van wat er staat en verdikking van wat dun is geworden. Minder uitval zie je na drie tot zes maanden, verdikking pas na een jaar.
Deels. Haar dat dun en kort is geworden, kan met behandeling weer dikker worden, omdat het haarzakje nog leeft. Haar op een plek die al glad is, komt niet terug: daar is het haarzakje gestopt. Dat is het eerlijke antwoord, en het is belangrijker dan elke voor-en-na-foto op internet. Het doel van een behandeling tegen erfelijke haaruitval (androgenetische alopecia) is behouden wat er staat en verdikken wat dun is geworden.
Wat gebeurt er met een haarzakje bij erfelijke haaruitval?
Een haarzakje bij erfelijke haaruitval krimpt onder invloed van het hormoon DHT (dihydrotestosteron). Elke haarcyclus wordt de groeifase korter en de haar die terugkomt dunner en lichter. Dat proces heet miniaturisatie.
Dat krimpen gaat in stappen. Whiting (2001) liet zien dat miniaturisatie geen langzame glijbaan is, maar een abrupte stap die in een levend haarzakje binnen één haarcyclus ook weer omgekeerd kan worden. Hij zag dat in weefselonderzoek bij mannen die op finasteride reageerden.
Het einde van het proces is anders. Na jaren van krimpen stopt het haarzakje, en de plek waar het zat wordt bindweefsel. Dat is de gladde kale huid op een gevorderde kruin. Daar is niets meer om te verdikken.
Welk haar kan terugkomen en welk niet?
Dun, kort en licht haar kan terugkomen als dikker haar. Haar op gladde huid niet.
Kijk goed naar de dunne plek. Zie je bij daglicht nog fijne, korte haartjes, soms lichter van kleur? Dan leven de haarzakjes en is er iets te winnen. Zie je een glanzende, gladde huid zonder dons? Dan is dat deel verloren voor medicijnen.
De meeste mannen die zich zorgen maken zitten in het eerste geval. Wat zij “kaal” noemen, is bij nader inzien dun. Dat verschil bepaalt alles.
Wat laten de studies zien over haar dat terugkomt?
De registratiestudies van finasteride volgden 1.553 mannen van 18 tot 41 jaar. Kaufman en collega’s (1998) telden de haren in een rondje van 5,1 vierkante centimeter op de kruin. Bij de start stonden er gemiddeld 876 haren. Na één jaar stonden er bij de finasteride-groep 107 haren meer dan bij placebo, na twee jaar 138 meer. De placebogroep verloor ondertussen steeds meer haar.
Dat is geen nieuwe haardos. Het is ongeveer 16 procent meer haar op de dunne plek, plus het stoppen van de uitval. Volgens de review van McClellan en Markham (1999) had na twee jaar 83 procent van de mannen op finasteride geen verdere uitval, tegen 28 procent op placebo.
Voor minoxidil geldt hetzelfde beeld. Olsen en collega’s (2002) zagen na 48 weken duidelijk meer haar bij 5 procent minoxidil dan bij placebo. Ook hier: dikker en meer op de dunne plek, niet nieuw haar op gladde huid.
Wat mag je per stadium verwachten?
Het antwoord hangt af van hoe ver de uitval is. De schaal van Norwood (1975) helpt om dat in te schatten.
| Stadium (Norwood) | Wat je ziet | Wat realistisch is met behandeling |
|---|---|---|
| 2 | Lichte inhammen | Uitval stoppen; de haarlijn houden waar hij nu is |
| 3 | Duidelijke inhammen, soms dunne kruin | Uitval stoppen; dunne kruin en hoeken worden dikker |
| 4 | Diepe inhammen en kale kruin met strook ertussen | Strook en randen behouden en verdikken; gladde kern komt niet terug |
| 5 en 6 | Inhammen en kruin groeien samen | Verdere uitval remmen; verdikking van het dunne haar dat rest |
| 7 | Hoefijzer | Weinig zichtbaar effect; alleen transplantatie verplaatst haar |
Hoe lager het stadium, hoe meer er terug te winnen is. Dat is de reden dat artsen zeggen: hoe eerder, hoe beter.
Hoe ziet de tijdlijn eruit?
Reken op drie tot zes maanden voor minder uitval, een jaar voor zichtbare verdikking en twee jaar voor het maximale effect.
- Week 2 tot 8: soms tijdelijk meer uitval, omdat rustende haren plaatsmaken voor nieuwe groei. Dat heet shedding en het is meestal een goed teken.
- Maand 3 tot 6: minder haren in de douche en op het kussen. Dit zie je eerder aan je kussen dan in de spiegel.
- Maand 6 tot 12: het dunne haar op de kruin en bij de slapen wordt dikker en donkerder.
- Maand 12 tot 24: het effect bereikt zijn maximum en stabiliseert.
Je beoordeelt dit zelf slecht in de spiegel. Maak elke drie maanden dezelfde foto’s bij hetzelfde licht.
Wat gebeurt er als je stopt?
De uitval gaat binnen zes tot twaalf maanden verder waar hij gebleven was. Dat geldt voor elke behandeling tegen erfelijke haaruitval, omdat de gevoeligheid voor DHT in je genen zit en niet verdwijnt.
Thuisarts.nl zegt het kort: de middelen werken alleen zolang je ze gebruikt. Dat is geen argument tegen behandelen. Het is een argument om vooraf te weten waar je aan begint.
Waar vind je de medische routes in Nederland?
In Nederland loopt de medische route via de huisarts en apotheek, of via een online dienst met een BIG-geregistreerde arts. Op de pagina beste medische behandeling in Nederland staan de vier routes naast elkaar, vergeleken op bewijs, DHT-remming, gebruiksgemak en kosten.
Lees verder
- DHT en haaruitval uitgelegd over hoe het krimpen precies werkt.
- Minoxidil werkt niet meer: wat nu? over het plateau na een goede start.
- Finasteride en minoxidil combineren over waarom twee middelen samen meer doen.
- Mijn kapper zegt dat ik kaal word over het bepalen van je stadium.
Conclusie
Haar komt terug op de plekken waar het dun is geworden, niet op de plekken waar het weg is. Dat maakt behandeling geen wondermiddel, maar wel de enige manier om te houden wat je hebt en dikker te maken wat dunner werd. Wie dat vooraf weet, is over een jaar niet teleurgesteld maar tevreden. En wie wacht, verschuift elk jaar haren van de eerste groep naar de tweede.
Veelgestelde vragen
Komt mijn haar terug als ik met finasteride begin?
Dun geworden haar kan dikker worden en de uitval kan stoppen. In de registratiestudies steeg het aantal haren op de kruin na twee jaar met gemiddeld 138 haren per 5,1 vierkante centimeter ten opzichte van placebo (Kaufman 1998). Een gladde kale plek groeit niet opnieuw vol.
Hoe lang duurt het voordat ik iets zie?
Reken op drie tot zes maanden voor minder uitval en twaalf maanden voor zichtbare verdikking. Het maximale effect ligt rond twee jaar. Beoordeel het met foto's op vaste momenten, niet met de spiegel.
Waarom komt haar op een kale plek niet terug?
Op een gladde plek is het haarzakje na jaren van krimpen gestopt en vaak vervangen door bindweefsel. Geen enkel middel maakt een nieuw haarzakje. Alleen een transplantatie verplaatst haarzakjes van de achterkant naar de kale plek.
Is het resultaat blijvend?
Alleen zolang je de behandeling gebruikt. Stop je, dan gaat de haaruitval binnen zes tot twaalf maanden verder waar hij gebleven was. Dat geldt voor finasteride en voor minoxidil.
Bronnen
- Kaufman KD et al. (1998). Finasteride in the treatment of men with androgenetic alopecia. Finasteride Male Pattern Hair Loss Study Group. J Am Acad Dermatol 39(4 Pt 1):578-589.
- Whiting DA (2001). Possible mechanisms of miniaturization during androgenetic alopecia or pattern hair loss. J Am Acad Dermatol 45(3 Suppl):S81-86.
- McClellan KJ, Markham A (1999). Finasteride: a review of its use in male pattern hair loss. Drugs 57(1):111-126.
- Olsen EA et al. (2002). A randomized clinical trial of 5% topical minoxidil versus 2% topical minoxidil and placebo in the treatment of androgenetic alopecia in men. JAAD 47(3):377-385.
- Norwood OT (1975). Male pattern baldness: classification and incidence. South Med J 68(11):1359-1365.
- Thuisarts.nl: Ik word kaal (man)
